{"id":2400,"date":"2025-11-18T09:51:45","date_gmt":"2025-11-18T09:51:45","guid":{"rendered":"https:\/\/www.otizmvebilim.com\/?p=2400"},"modified":"2025-12-07T18:23:41","modified_gmt":"2025-12-07T18:23:41","slug":"otizm-ve-bilincli-farkindalik-temelli-mudahaleleri-inceleyen-bir-arastirma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.otizmvebilim.com\/?p=2400","title":{"rendered":"Otizm ve Bilin\u00e7li Fark\u0131ndal\u0131k Temelli M\u00fcdahaleleri \u0130nceleyen Bir Ara\u015ft\u0131rma"},"content":{"rendered":"

[vc_row][vc_column][vc_column_text css=””]<\/p>\n

\n
\n
\n
\n

MAKALEN\u0130N KISA \u00d6ZET\u0130<\/strong><\/p>\n

\u0130nceledi\u011fimiz 2024 y\u0131l\u0131 makalesinin ad\u0131: <\/span>\u201cMindfulness-Based Interventions for People with Autism Spectrum Disorder: A Systematic Literature Review\u201d<\/span><\/i><\/p>\n

Bu sistematik derlemede, otizm spektrum bozuklu\u011fu ya\u015fayan bireyler ve onlar\u0131n bak\u0131m verenleri \u00fczerinde uygulanan mindfulness temelli m\u00fcdahaleler ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Toplam 37 \u00e7al\u0131\u015fma incelenmi\u015f ve bu \u00e7al\u0131\u015fmalar yeti\u015fkinler, \u00e7ocuklar\/ergenler, bak\u0131m verenler ve ebeveyn-\u00e7ocuk birlikte y\u00fcr\u00fct\u00fclen programlar olarak d\u00f6rt gruba ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><\/p>\n

Yeti\u015fkinlerle yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n \u00e7o\u011funda, mindfulness uygulamalar\u0131n\u0131n depresyon, anksiyete, stres ve yineleyici d\u00fc\u015f\u00fcnme e\u011filimlerinde azalma sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 rapor edilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca duygusal d\u00fczenleme, fark\u0131ndal\u0131k d\u00fczeyi ve sosyal etkile\u015fimde olumlu de\u011fi\u015fimler g\u00f6zlemlendi\u011fi belirtilmektedir. <\/span><\/p>\n

\u00c7ocuk ve ergenlerde mindfulness m\u00fcdahaleleri, dikkat becerilerinde art\u0131\u015f, \u00f6fke ve d\u00fcrt\u00fcsellikte azalma, sosyal ileti\u015fimde iyile\u015fme ve davran\u0131\u015f problemlerinde hafifleme ile ili\u015fkilendirilmi\u015ftir. Bu bulgular, \u00f6zellikle duygusal d\u00fczenleme g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc ya\u015fayan \u00e7ocuklarda dikkate de\u011fer sonu\u00e7lar sunmaktad\u0131r. <\/span><\/p>\n

Bak\u0131m verenler \u00fczerinde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda ise stres, t\u00fckenmi\u015flik ve kayg\u0131 d\u00fczeylerinde belirgin azalmalar kaydedilmi\u015ftir. Ebeveyn ve \u00e7ocuklar\u0131n birlikte kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 programlarda, \u00f6zellikle kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anlay\u0131\u015f, duygu payla\u015f\u0131m\u0131 ve g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam etkile\u015fimlerinde g\u00fc\u00e7lenme sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 vurgulanmaktad\u0131r. <\/span><\/p>\n

Bununla birlikte ara\u015ft\u0131rmada, mevcut \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n \u00e7o\u011funun k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6rneklemlerle y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, standart protokollerin s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fu ve bulgular\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00f6z-bildirimlere dayand\u0131\u011f\u0131 ifade edilmektedir. Bu nedenle sonu\u00e7lar umut verici g\u00f6r\u00fcnse de, daha g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6ntemlerle tasarlanm\u0131\u015f geni\u015f \u00f6l\u00e7ekli \u00e7al\u0131\u015fmalara ihtiya\u00e7 oldu\u011fu belirtilmektedir. <\/span><\/p>\n

Genel olarak mindfulness temelli m\u00fcdahalelerin otizmle ya\u015fayan bireyler ve aileleri i\u00e7in potansiyel bir destek arac\u0131 sundu\u011fu, ancak bulgular\u0131n dikkatli yorumlanmas\u0131 gerekti\u011fi vurgulanmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n

 <\/p>\n<\/div>\n

[\/vc_column_text][vc_column_text css=””]<\/p>\n

MAKALE HAKKINDA DETAYLI B\u0130LG\u0130<\/strong><\/p>\n

Otizm ve Bilin\u00e7li Fark\u0131ndal\u0131k Temelli M\u00fcdahaleleri \u0130nceleyen Bir Ara\u015ft\u0131rma<\/b>
\n<\/b>
\n<\/span>Otizm spektrum bozuklu\u011fu ya\u015fayan bireylere y\u00f6nelik bilin\u00e7li fark\u0131ndal\u0131k temelli m\u00fcdahalelerin etkilerini inceleyen bu sistematik derlemede, alandaki mevcut \u00e7al\u0131\u015fmalar kapsaml\u0131 bir bi\u00e7imde de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Makalede, hem otizmli \u00e7ocuk ve yeti\u015fkinlere hem de onlar\u0131n bak\u0131m verenlerine y\u00f6nelik bilin\u00e7li fark\u0131ndal\u0131k programlar\u0131n\u0131n yap\u0131s\u0131, hedefleri ve sonu\u00e7lar\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak analiz edilmektedir. Ara\u015ft\u0131rmada toplam 37 \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n incelenmesi, bilin\u00e7li fark\u0131ndal\u0131k uygulamalar\u0131n\u0131n otizm ba\u011flam\u0131nda nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair geni\u015f bir veri seti sunmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re yeti\u015fkinlere y\u00f6nelik m\u00fcdahalelerde en s\u0131k rapor edilen faydalar; stres, anksiyete ve depresyon d\u00fczeylerinde azalma ile duygusal d\u00fczenleme becerilerinde iyile\u015fmedir. \u00c7al\u0131\u015fmalarda, bilin\u00e7li fark\u0131ndal\u0131k tekniklerinin yeti\u015fkin bireylerde tekrar eden d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00f6ng\u00fclerini hafifletebildi\u011fi ve sosyal etkile\u015fimlerde daha dengeli bir yakla\u015f\u0131m geli\u015ftirebildi\u011fi belirtilmektedir. Ayn\u0131 zamanda, bu m\u00fcdahalelerin ya\u015fam kalitesi ve \u00f6z-fark\u0131ndal\u0131k d\u00fczeylerinde art\u0131\u015fla ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu vurgulanmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Makalede \u00e7ocuk ve ergenlere y\u00f6nelik uygulamalar\u0131n da dikkat \u00e7ekici sonu\u00e7lar sundu\u011fu aktar\u0131lmaktad\u0131r. Bu grupta yap\u0131lan m\u00fcdahalelerde dikkat becerilerinin g\u00fc\u00e7lendi\u011fi, duygu d\u00fczenleme kapasitesinin artt\u0131\u011f\u0131 ve davran\u0131\u015f problemlerinin hafifledi\u011fi rapor edilmi\u015ftir. Ara\u015ft\u0131rmada, \u00f6zellikle d\u00fcrt\u00fcsellik, \u00f6fke kontrol\u00fc ve sosyal ileti\u015fim zorluklar\u0131 ya\u015fayan \u00e7ocuklarda bilin\u00e7li fark\u0131ndal\u0131k temelli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n olumlu de\u011fi\u015fimlere katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ifade edilmektedir. Ayr\u0131ca ebeveyn-\u00e7ocuk e\u015f zamanl\u0131 programlarda, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anlay\u0131\u015f ve ileti\u015fim kalitesinin artt\u0131\u011f\u0131na dair bulgular bildirilmektedir.<\/span><\/p>\n

Bak\u0131m verenlere y\u00f6nelik m\u00fcdahaleler ise makalede \u00f6nemli bir ba\u015fl\u0131k olarak ele al\u0131nmaktad\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re, otizmli bireylerle ya\u015fayan veya \u00e7al\u0131\u015fan ebeveynler ve profesyoneller i\u00e7in geli\u015ftirilen bilin\u00e7li fark\u0131ndal\u0131k programlar\u0131, stres, t\u00fckenmi\u015flik ve duygusal y\u00fcklenme d\u00fczeylerinde belirgin azalmalar sa\u011flamaktad\u0131r. Bu m\u00fcdahalelerin bak\u0131m verenlerin duygu d\u00fczenleme s\u00fcre\u00e7lerini destekledi\u011fi, g\u00fcnl\u00fck stres fakt\u00f6rlerine kar\u015f\u0131 esneklik kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve aile i\u00e7i ileti\u015fim kalitesini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 aktar\u0131lmaktad\u0131r. Bununla birlikte, baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda bak\u0131m verenlerin ebeveynlik tutumlar\u0131nda olumlu de\u011fi\u015fimler g\u00f6zlemlendi\u011fi de belirtilmektedir.<\/span><\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak ara\u015ft\u0131rmada yer alan t\u00fcm bulgular birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde, bilin\u00e7li fark\u0131ndal\u0131k temelli m\u00fcdahalelerin otizm spektrumundaki bireyler ve onlar\u0131n bak\u0131m verenleri i\u00e7in umut verici sonu\u00e7lar sundu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Ancak makaleye g\u00f6re \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n \u00e7o\u011funun k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6rneklemlerle y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f olmas\u0131, y\u00f6ntemsel farkl\u0131l\u0131klar ve standart protokollerin s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedeniyle genel \u00f6nerilerde bulunmadan \u00f6nce daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ara\u015ft\u0131rmalara ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r. Yine de mevcut kan\u0131tlar, bilin\u00e7li fark\u0131ndal\u0131k uygulamalar\u0131n\u0131n duygusal d\u00fczenleme, stres y\u00f6netimi, sosyal ileti\u015fim ve davran\u0131\u015fsal beceriler \u00fczerinde olumlu etkiler yaratabilece\u011fini g\u00f6stermektedir. Bu nedenle gelecekte yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n daha b\u00fcy\u00fck \u00f6rneklemler, uzun d\u00f6nem takipler ve yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f uygulama protokolleriyle desteklenmesi \u00f6nerilmektedir.<\/span>[\/vc_column_text][vc_separator css=””][vc_column_text css=”.vc_custom_1763459492422{background-color: #BBE4D9 !important;}”]<\/p>\n

MAKALEN\u0130N K\u00dcNYES\u0130<\/strong><\/p>\n

Mindfulness-Based Interventions for People with Autism Spectrum Disorder: A Systematic Literature Review<\/strong>
\n<\/span>
\n<\/span>Brain Sci. 2024 Sep 30;14(10):1001. doi: 10.3390\/brainsci14101001<\/span><\/p>\n

Makaleye a\u015fa\u011f\u0131daki linkten ula\u015fabilirsiniz:<\/strong>
\nhttps:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC11506216\/
\n<\/span>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text css=””]<\/p>\n

Her t\u00fcrl\u00fc sorunuzu a\u015fa\u011f\u0131daki form veya Whatsapp (0541 742 6750)<\/a> yoluyla sorabilirsiniz.<\/div>\n

[\/vc_column_text][vc_column_text css=””]\n

\n

<\/p>

    <\/ul><\/div>\n
    \n
    \n<\/fieldset>\n
    \n\t

    \n\t

    \n\t